ในสภาวะการณ์ที่ตลาดทุนมีการขยับตัวขึ้นอย่างต่อเนื่องในปัจจุบัน สภาวะตลาดกระทิงที่รุนแรงมักทำให้ผู้ถือครองสินทรัพย์เกิดความชะล่าใจและคิดว่าสถานการณ์จะเป็นเช่นนี้ตลอดไป ทว่าในประวัติศาสตร์ของการดำเนินธุรกิจการเงินโลกได้พิสูจน์ให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าไม่มีสิ่งใดที่จะเป็นขาขึ้นไปตลอดกาล ซึ่งความเสียหายที่แท้จริงมักจะเกิดขึ้นกับผู้ที่ปล่อยให้สัดส่วนของสินทรัพย์เสี่ยงขยายตัวมากเกินขีดความสามารถในการรับมือโดยไม่รู้ตัว
ความเสี่ยงที่แฝงตัวมากับการเติบโต: เหตุใดสัดส่วนพอร์ตลงทุนถึงเปลี่ยนไปโดยไม่ตั้งใจ
ในกรณีที่เรามีการวางแผนแบ่งส่วนเงินออมในรูปแบบที่มีการกระจายความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างสมดุลที่ดีระหว่างโอกาสในการทำกำไรและความปลอดภัยของเงินต้นในยามเกิดวิกฤต ทว่าในช่วงที่ตลาดทุนวิ่งแรง มูลค่าของสินทรัพย์เสี่ยงจะเพิ่มพูนขึ้นอย่างรวดเร็วจนสัดส่วนเปอร์เซ็นต์ในพอร์ตเกิดความบิดเบี้ยว ส่งผลให้โครงสร้างที่เคยตั้งเป้าหมายเอาไว้เปลี่ยนไปจากเดิมอย่างสิ้นเชิงโดยที่เจ้าของพอร์ตไม่ได้ตั้งใจ
แม้ว่าภายนอกจะดูเหมือนเป็นเรื่องดีที่มูลค่าทรัพย์สินโดยรวมเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล หุ้นและตราสารหนี้ เพราะนั่นหมายความว่าองค์กรหรือพอร์ตส่วนบุคคลของคุณกำลังแบกรับความผันผวนที่สูงเกินกว่าข้อตกลงเดิม และหากเกิดเหตุการณ์พลิกผันหรือมีปัจจัยลบเข้ามาทำลายความเชื่อมั่นของตลาด ความรุนแรงของผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับเงินต้นย่อมหนักหนาสาหัสกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้หลายเท่าตัว
เจาะลึกข้อมูลวิกฤตเศรษฐกิจในอดีตกับผลกระทบต่อพอร์ตที่ขาดการ Rebalancing
เมื่อเราพิจารณาตัวเลขการดิ่งลงของดัชนีตลาดหุ้นในช่วงเศรษฐกิจถดถอยครั้งใหญ่หลายๆ ครั้ง จะพบว่าโดยเฉลี่ยแล้วตลาดหุ้นมีโอกาสปรับตัวลดลงได้ลึกถึงประมาณสี่สิบเปอร์เซ็นต์ในช่วงที่เกิดการปรับฐานครั้งใหญ่
- บุคลากรวัยเริ่มต้นทำงานที่มีเวลาให้ตลาดฟื้นตัวอาจจะไม่ได้รับผลกระทบเชิงโครงสร้างชีวิตมากนัก
- เพราะกระแสเงินสดจากการทำงานประจำยังคงทำหน้าที่หล่อเลี้ยงและสะสมมูลทรัพย์สินรอบใหม่ได้อยู่
- ทว่ากลุ่มคนที่กำลังจะเกษียณอายุในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า ความเสียหายในลักษณะนี้อาจจะทำลายแผนการใช้ชีวิตทั้งหมดไปอย่างสิ้นเชิง
- การที่มูลค่าเงินออมก้อนใหญ่ต้องมาหดหายไปเกือบครึ่งหนึ่งในช่วงเวลาที่จำเป็นต้องใช้งาน ย่อมส่งผลต่อคุณภาพชีวิตโดยตรง
ความเสี่ยงที่ซ่อนเร้นอยู่นี้จึงเป็นสิ่งที่ต้องได้รับการบริหารจัดการอย่างเร่งด่วน โดยเฉพาะในช่วงที่สภาวะรอบตัวยังคงดูดีและไม่มีสัญญาณร้ายใดๆ ปรากฏขึ้นเด่นชัด
ความแตกต่างระหว่างอัตราผลตอบแทนเฉลี่ยกับช่วงผลตอบแทนที่แท้จริง
หนึ่งในความเข้าใจผิดที่พบบ่อยมากคือการมุ่งเน้นไปที่การดูเพียงตัวเลขเปอร์เซ็นต์การเติบโตเฉลี่ยในระยะยาวเพียงอย่างเดียว นักวางแผนการเงินมืออาชีพมักจะให้ความสำคัญกับสิ่งที่เรียกว่าลำดับความเสี่ยงของผลตอบแทนเป็นอย่างมาก เพราะหากในช่วงเริ่มต้นของการหยุดทำงาน คุณต้องเผชิญกับสภาวะวิกฤตเศรษฐกิจและจำเป็นต้องดึงเงินสดออกมาใช้จ่ายพร้อมกัน ส่งผลให้เงินทุนก้อนนั้นร่อยหรอลงไปเรื่อยๆ จนอาจจะไม่เพียงพอต่อการใช้งานไปตลอดช่วงชีวิตที่เหลืออยู่
การเลือกแนวทางการลงทุนที่มีช่วงผลตอบแทนที่แคบและมีความนิ่งของราคาสินทรัพย์มากกว่า ย่อมเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยและสร้างความอุ่นใจให้แก่ผู้ที่ต้องการใช้เงินในชีวิตประจำวันอย่างแท้จริง นโยบายการเน้นความปลอดภัยเช่นนี้คือหัวใจหลักที่จะช่วยค้ำจุนระบบเศรษฐกิจส่วนบุคคลให้รอดพ้นจากสภาวะวิกฤตทางยุทธศาสตร์ได้อย่างมั่นคง
วิธีการทำ Rebalancing เพื่อควบคุมระดับความเสี่ยงให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม
ขั้นตอนการจัดระเบียบสินทรัพย์ใหม่สามารถทำได้ด้วยตัวเองอย่างเป็นระบบหากมีหลักการที่ถูกต้อง ทว่าสิ่งที่ยากที่สุดคือการเอาชนะจิตวิทยาของตนเองและมีวินัยในการปฏิบัติตามแผนงานอย่างเคร่งครัด
- วางกรอบโครงสร้างสินทรัพย์หลัก: ต้องมีการวิเคราะห์และระบุตัวเลขเปอร์เซ็นต์ระหว่างสินทรัพย์ปลอดภัยกับสินทรัพย์เสี่ยงให้เหมาะสมกับอายุและเป้าหมายของตนเอง
- ตั้งเวลาทบทวนพอร์ตอย่างสม่ำเสมอ: ควรทำการตรวจสอบสัดส่วนอย่างน้อยปีละครั้ง หรือเมื่อตรวจพบว่าค่าตัวเลขมีความเบี่ยงเบนออกไปจากเป้าหมายเดิมเกินห้าถึงสิบเปอร์เซ็นต์
- ใช้ช่วงตลาดขาขึ้นเป็นโอกาสในการทำกำไร: การทยอยลดสัดส่วนหุ้นในช่วงที่ราคาสูงคือการล็อกกำไรและป้องกันความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพที่สุด
- พิจารณาการกระจายความเสี่ยงไปยังสินทรัพย์ทางเลือก: การมีประเภทสินทรัพย์ที่ไม่เคลื่อนไหวตามดัชนีหุ้นจะช่วยสร้างความเสถียรให้แก่ภาพรวมของระบบเงินออม
การวางแผนเรื่องต้นทุนแฝงในการทำธุรกรรมจะช่วยให้การปรับสมดุลพอร์ตเกิดประสิทธิภาพสูงสุดและไม่สูญเสียเม็ดเงินไปโดยเปล่าประโยชน์
การเตรียมพร้อมรับมือกับสิ่งที่ไม่คาดฝันคือคุณสมบัติที่สำคัญที่สุดของผู้อยู่รอด
ในท้ายที่สุดนี้ ความเสี่ยงแฝงตัวอยู่เงียบๆ ในช่วงเวลาที่ทุกอย่างรอบตัวดูดีและดำเนินไปอย่างราบรื่นที่สุดเสมอ ถึงเวลาแล้วที่คุณจะต้องนำเอาหลักการปรับสมดุลนี้มาปฏิบัติจริงเพื่อไม่ให้ทรัพย์สินต้องตกอยู่ในความเสี่ยงที่สูงเกินไป การสร้างระบบนิเวศการเงินที่มีเกราะป้องกันภัยรอบด้านจะช่วยนำพาองค์กรและแผนชีวิตของคุณไปสู่ความสำเร็จที่ยั่งยืนในทุกช่วงเวลาของชีวิตสืบไป